Tình huống: Anh Dũng, 31 tuổi, và chị Vy, 28 tuổi, có con trước khi đăng ký kết hôn. Lúc con sinh ra, vì chưa cưới nên chị Vy đi làm khai sinh trước và giấy khai sinh của bé không có tên cha. Một thời gian sau, hai anh chị đăng ký kết hôn và giờ muốn bổ sung thông tin cha cho con. Bạn bè lại nói chỉ cần làm Văn bản thừa nhận con chung là xong, khỏi phải xét nghiệm ADN hay làm thủ tục nhận cha con. Nhưng anh chị lo: “Vậy văn bản đó dùng trong trường hợp nào mới đúng? Con đã có khai sinh rồi thì có áp dụng được không? Viết thế nào để UBND chấp nhận?”. Anh chị muốn làm cho đúng để tránh mất công đi lại và không ảnh hưởng giấy tờ của con.
Văn bản thừa nhận con chung là giấy tờ mà vợ chồng cùng xác nhận một người con là con chung trong một số tình huống đặc thù: con sinh trước thời điểm đăng ký kết hôn. Nếu con đã đăng ký khai sinh nhưng chưa có thông tin cha, vợ chồng có văn bản thừa nhận con chung thì thường làm thủ tục bổ sung hộ tịch để ghi cha vào giấy khai sinh, không bắt buộc làm thủ tục nhận cha con. Nếu con chưa được đăng ký khai sinh, khi đi khai sinh mà vợ chồng có văn bản thừa nhận con chung thì có thể ghi ngay thông tin cha vào giấy khai sinh mà không phải làm thủ tục nhận cha con. Tuy nhiên, văn bản này phải trung thực; nếu cam đoan sai có thể bị từ chối hoặc bị hủy kết quả.
Căn cứ pháp lý chính
Thông tư 04/2020/TT-BTP: quy định rõ trường hợp vợ chồng có văn bản thừa nhận là con chung thì:
Nếu con đã khai sinh nhưng không có thông tin cha: làm bổ sung hộ tịch để ghi cha.
Nếu con chưa khai sinh: ghi ngay thông tin cha khi đăng ký khai sinh, không phải làm thủ tục nhận cha, con.
Thông tư 04/2020/TT-BTP cũng nhấn mạnh trách nhiệm/hệ quả pháp lý nếu lập văn bản thừa nhận con chung không đúng sự thật (gắn với cơ chế cam đoan).
Khi nào bạn được dùng “Văn bản thừa nhận con chung”?
Phân nhánh thủ tục theo tình trạng giấy khai sinh của con
Nội dung nên có trong “Văn bản thừa nhận con chung”
Nơi nộp và cách làm thực tế
Nếu làm bổ sung hộ tịch (trường hợp con đã có khai sinh): nộp tại cơ quan hộ tịch có thẩm quyền giải quyết việc bổ sung (thực tế thường là UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh trước đây hoặc nơi có thẩm quyền theo hồ sơ hộ tịch tại địa phương).
Nếu làm khai sinh lần đầu (trường hợp con chưa khai sinh): nộp tại UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ.
Cảnh báo quan trọng về tính trung thực
Với anh Dũng và chị Vy, Văn bản thừa nhận con chung đúng là “đường tắt” hợp pháp nhưng chỉ đúng khi con sinh trước đăng ký kết hôn và vợ chồng hiện đã đăng ký kết hôn, cùng thống nhất thừa nhận con. Con đã có khai sinh mà thiếu tên cha thì đi theo hướng bổ sung hộ tịch; con chưa khai sinh thì nộp văn bản này ngay lúc khai sinh để ghi tên cha luôn. Anh chị nên chuẩn bị văn bản rõ ràng, trung thực và kiểm tra kỹ thông tin để tránh bị yêu cầu sửa đổi hoặc xác minh thêm.