Vi bằng BĐS là gì?

“Vi bằng BĐS là gì?” có thể hiểu đơn giản là vi bằng được lập trong các tình huống liên quan bất động sản để ghi nhận một sự kiện có thật: hiện trạng nhà, việc bàn giao, việc giao nhận tiền, việc vi phạm nghĩa vụ… Vi bằng do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến và lập theo yêu cầu. Vi bằng có giá trị làm nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét và có thể là căn cứ thực hiện giao dịch theo luật, nhưng tuyệt đối không thay thế công chứng/chứng thực và không tự tạo ra quyền sở hữu hay quyền sử dụng đất. Luật cũng cấm lập vi bằng để xác nhận việc ký tên trong các hợp đồng thuộc phạm vi công chứng/chứng thực. Vì vậy, vi bằng rất hữu ích nếu dùng đúng mục đích (chứng minh sự kiện), và rất nguy hiểm nếu bị “thần thánh hóa” thành giấy mua bán nhà đất.

Định nghĩa đúng: “Vi bằng BĐS là gì?”

Vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến, lập theo yêu cầu. 

Khi đưa vào bối cảnh bất động sản, “vi bằng BĐS” chỉ là vi bằng ghi nhận các sự kiện liên quan nhà/đất (ví dụ: hiện trạng căn hộ, việc giao chìa khóa, tình trạng lấn chiếm, việc giao nhận tiền đặt cọc…).

Vi bằng dùng để làm gì trong bất động sản

Ghi nhận hiện trạng tài sản tại một thời điểm: tường nứt, thấm, nội thất hư, mốc giới, lối đi chung… để sau này có căn cứ đối chiếu.

Ghi nhận việc bàn giao: ngày giờ bàn giao, hạng mục bàn giao, danh mục đồ đạc, số công tơ điện/nước, tình trạng sử dụng.

Ghi nhận hành vi vi phạm: bên cho thuê tự ý khóa cửa, chiếm dụng nhà, phá hoại tài sản; bên thi công gây nứt nhà bên cạnh…

Lưu ý: Thừa phát lại phải giải thích rõ cho người yêu cầu về giá trị pháp lý của vi bằng khi lập. 

Giá trị của vi bằng trong tranh chấp

Vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc dân sự và hành chính. 

Vi bằng không thay thế công chứng/chứng thực hay giấy tờ hành chính khác. 

Vì vậy, vi bằng mạnh ở chỗ “chứng minh sự kiện đã xảy ra”, nhưng yếu ở chỗ “không tự xác nhận quyền sở hữu/quyền sử dụng”.

Vi bằng không được dùng để “hợp thức hóa mua bán nhà đất”

Pháp luật cấm lập vi bằng để xác nhận nội dung, việc ký tên trong hợp đồng/giao dịch thuộc phạm vi công chứng/chứng thực. 

Nếu ai đó quảng cáo “mua bán căn nhà không sổ, lập vi bằng là xong”, bạn nên hiểu đây là cách nói dễ gây nhầm lẫn.

Nếu chị Mai muốn lập vi bằng ghi nhận hiện trạng căn hộ, nên làm thế nào

Chuẩn bị nội dung yêu cầu rõ ràng: ghi nhận hiện trạng, ghi nhận bàn giao, ghi nhận danh mục hư hỏng.

Thỏa thuận bằng văn bản với Văn phòng Thừa phát lại về nội dung, thời gian, địa điểm, chi phí. 

Khi lập, đảm bảo Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến; có thể mời người làm chứng nếu cần. 

Sau khi lập, vi bằng được gửi và lưu trữ; Văn phòng Thừa phát lại phải gửi vi bằng đến Sở Tư pháp để vào sổ đăng ký theo thời hạn luật định. 

Kết: “Vi bằng BĐS là gì?” là câu hỏi quan trọng vì vi bằng rất hữu ích nếu bạn cần ghi nhận sự thật khách quan như hiện trạng nhà, bàn giao, vi phạm… 

 Nhưng vi bằng không phải “giấy mua bán nhà đất” và không thay thế công chứng/chứng thực. 

 Hiểu đúng và dùng đúng, vi bằng giúp bạn có chứng cứ rõ ràng, giảm tranh cãi “ai nói đúng”. Hiểu sai và dùng sai, vi bằng có thể khiến bạn tưởng đã an toàn trong khi quyền sở hữu, quyền sử dụng vẫn chưa được pháp luật ghi nhận.