Khi nào làm khai sinh cho con?

Giấy khai sinh là văn bản hộ tịch gốc quan trọng nhất của một cá nhân, là cơ sở để nhà nước bảo hộ quyền lợi hợp pháp cho trẻ em ngay từ khi chào đời. Tuy nhiên, không phải bậc cha mẹ nào cũng nắm rõ quy định về thời hạn đăng ký khai sinh. Theo Luật Hộ tịch năm 2014, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con. Việc xác định chính xác khi nào làm khai sinh cho con giúp gia đình chủ động sắp xếp thời gian, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giấy tờ cần thiết. Nếu thực hiện đúng thời hạn này, trẻ sẽ sớm có giấy khai sinh để thực hiện các thủ tục liên thông khác như đăng ký thường trú (nhập khẩu) và đặc biệt là được cấp thẻ Bảo hiểm y tế miễn phí cho trẻ dưới 6 tuổi, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí khám chữa bệnh trong những tháng đầu đời.

Để giải đáp thắc mắc của chị Trúc cũng như các bậc phụ huynh đang có con nhỏ về vấn đề khi nào làm khai sinh cho con, chúng ta cần căn cứ vào các quy định tại Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước và các lưu ý pháp lý quan trọng:

Thời hạn đăng ký khai sinh theo quy định: Căn cứ theo Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2014, pháp luật quy định rất rõ ràng về trách nhiệm và thời hạn đăng ký khai sinh. Cụ thể, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đi đăng ký khai sinh cho con. Như vậy, câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi này là bạn có tối đa 2 tháng để thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, gia đình nên đi làm sớm nhất có thể ngay sau khi có Giấy chứng sinh để thuận tiện cho các thủ tục hành chính khác.

Người có trách nhiệm đi đăng ký: Quy định ưu tiên trách nhiệm thuộc về cha hoặc mẹ. Tuy nhiên, trong trường hợp cha, mẹ không thể đi đăng ký khai sinh cho con (do ốm đau, công tác xa...) thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đi đăng ký khai sinh cho trẻ. Điều này rất linh hoạt, giúp các gia đình neo đơn hoặc có hoàn cảnh đặc biệt vẫn đảm bảo quyền lợi cho bé.

Quy định về xử phạt nếu làm quá hạn (Cập nhật mới nhất): Đây là điểm rất nhiều người dân lo lắng. Trước đây, theo Nghị định 110/2013/NĐ-CP, việc đăng ký khai sinh quá hạn sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền. Tuy nhiên, quy định này đã được thay thế. Hiện nay, theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/09/2020), hành vi không đăng ký khai sinh đúng hạn không còn bị phạt tiền. Nhà nước khuyến khích người dân đăng ký đúng hạn để bảo đảm quyền lợi cho trẻ, nhưng không áp dụng chế tài phạt tiền với lỗi chậm trễ này nữa. Dù vậy, việc làm muộn sẽ khiến bé chậm có thẻ BHYT và chậm nhập khẩu, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khám chữa bệnh của bé.

Hồ sơ cần chuẩn bị để làm khai sinh: Để thủ tục diễn ra nhanh gọn, người đi đăng ký cần chuẩn bị:

Tờ khai đăng ký khai sinh (theo mẫu quy định).

Giấy chứng sinh bản chính (do Bệnh viện/Cơ sở y tế cấp). Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh.

Giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ (nếu cha mẹ đã đăng ký kết hôn).

Giấy tờ tùy thân (Căn cước công dân/Hộ chiếu) của người đi đăng ký.

Nơi nộp hồ sơ: Người dân nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã/phường/thị trấn nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) của người cha hoặc người mẹ. Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai đăng ký khai sinh trực tuyến qua Cổng dịch vụ công, giúp giảm thiểu thời gian đi lại.

Thủ tục liên thông: Hiện nay, khi đi làm giấy khai sinh, người dân có thể yêu cầu thực hiện liên thông 3 thủ tục: Đăng ký khai sinh - Đăng ký thường trú - Cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi. Việc này giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức cho gia đình.

Tóm lại, đối với thắc mắc của chị Trúc và các gia đình trẻ, thời điểm tốt nhất để trả lời cho câu hỏi khi nào làm khai sinh cho con chính là trong vòng 60 ngày kể từ khi bé chào đời. Mặc dù pháp luật hiện hành đã nới lỏng và không còn phạt tiền khi đăng ký muộn, nhưng việc hoàn tất thủ tục sớm sẽ mang lại lợi ích thiết thực nhất cho chính con em của bạn, đặc biệt là tấm thẻ bảo hiểm y tế miễn phí rất cần thiết cho trẻ nhỏ. Gia đình hãy tranh thủ sắp xếp thời gian, chuẩn bị đủ giấy tờ như hướng dẫn để ra UBND phường/xã làm thủ tục ngay khi sức khỏe đã ổn định nhé. Chúc bé hay ăn chóng lớn và gia đình luôn hạnh phúc!