Từng có án tích có làm được lý lịch tư pháp

Trên thực tế, pháp luật Việt Nam có quy định rất rõ về việc ghi nhận, xóa án tích và cách thể hiện nội dung án tích trên phiếu lý lịch tư pháp. Bài viết này phân tích chi tiết các trường hợp đã từng có án tích, điều kiện được xóa án tích theo luật hiện hành, cách phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 thể hiện thông tin, cũng như thủ tục cần chuẩn bị để xin cấp phiếu đúng quy định và hạn chế rủi ro pháp lý.

Án tích là gì theo quy định của pháp luật hiện hành

Án tích là hậu quả pháp lý của việc một cá nhân bị kết án bằng bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật. Án tích phản ánh tình trạng người đó đã từng bị kết án và chưa được xóa án tích theo quy định của Bộ luật hình sự.

Theo pháp luật hiện hành, không phải mọi trường hợp bị xử lý đều được coi là có án tích. Chỉ những trường hợp bị kết án hình sự và bản án đã có hiệu lực mới phát sinh án tích. Các biện pháp xử phạt hành chính, xử lý kỷ luật hoặc giáo dục tại địa phương không làm phát sinh án tích.

Việc hiểu đúng khái niệm án tích là nền tảng quan trọng để xác định liệu thông tin đó có được ghi nhận trên phiếu lý lịch tư pháp hay không, cũng như xác định quyền được xóa án tích của người đã chấp hành xong bản án.

Phiếu lý lịch tư pháp thể hiện án tích như thế nào

Phiếu lý lịch tư pháp được chia thành hai loại là phiếu số 1 và phiếu số 2, mỗi loại có cách thể hiện thông tin án tích khác nhau, phù hợp với từng mục đích sử dụng.

Phiếu lý lịch tư pháp số 1 được cấp cho cá nhân để phục vụ các mục đích dân sự, hành chính thông thường như xin việc, bổ sung hồ sơ lao động, học tập hoặc kinh doanh. Đối với phiếu số 1, nếu người đã được xóa án tích thì nội dung án tích sẽ không được ghi, thể hiện là không có án tích.

Phiếu lý lịch tư pháp số 2 được cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cá nhân có yêu cầu để biết đầy đủ tình trạng án tích. Phiếu này ghi nhận toàn bộ án tích, kể cả trường hợp đã được xóa án tích, trừ các trường hợp được pháp luật quy định khác.

Do đó, việc xác định đúng loại phiếu cần xin là yếu tố then chốt để tránh hiểu nhầm rằng án tích đã được xóa nhưng vẫn xuất hiện trên phiếu do xin nhầm loại.

Điều kiện được xóa án tích

Xóa án tích là việc ghi nhận người đã chấp hành xong bản án và đáp ứng đủ điều kiện luật định được coi như chưa bị kết án. Pháp luật quy định hai hình thức xóa án tích phổ biến.

Xóa án tích đương nhiên áp dụng đối với người đã chấp hành xong hình phạt chính, hình phạt bổ sung và hết thời gian thử thách, nếu trong thời gian đó không phạm tội mới. Thời hạn chờ xóa án tích phụ thuộc vào loại tội phạm và mức hình phạt đã tuyên.

Xóa án tích theo quyết định của tòa án áp dụng trong một số trường hợp đặc biệt, khi người bị kết án có yêu cầu và được tòa án xem xét, chấp thuận. Trường hợp này thường phát sinh khi cần xác nhận tình trạng pháp lý để phục vụ mục đích cụ thể.

Việc xác định đã đủ điều kiện xóa án tích hay chưa có ý nghĩa quyết định đến nội dung thể hiện trên phiếu lý lịch tư pháp số 1.

Thủ tục xin lý lịch tư pháp khi đã từng có án tích

Người đã từng có án tích vẫn có quyền xin cấp lý lịch tư pháp nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, hồ sơ cần được chuẩn bị cẩn trọng để tránh phát sinh yêu cầu xác minh kéo dài.

• Tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp
• Bản sao giấy tờ tùy thân hợp lệ
• Giấy tờ chứng minh đã chấp hành xong bản án
• Quyết định xóa án tích nếu thuộc trường hợp phải có

Trong trường hợp chưa rõ đã được xóa án tích hay chưa, người nộp hồ sơ nên kiểm tra kỹ thông tin hoặc xin xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền trước khi nộp. Việc này giúp tránh trường hợp xin phiếu số 1 nhưng vẫn bị ghi nhận án tích do chưa đủ điều kiện xóa.

Ngoài ra, cần xác định đúng nơi nộp hồ sơ theo quy định tại lý lịch tư pháp là gì để đảm bảo thẩm quyền giải quyết đúng pháp luật.

Những hiểu lầm thường gặp về án tích và lý lịch tư pháp

Nhiều người cho rằng chỉ cần chấp hành xong hình phạt là án tích tự động được xóa. Trên thực tế, pháp luật quy định rõ thời gian chờ và điều kiện cụ thể để được xóa án tích, không phải mọi trường hợp đều được xóa ngay.

Một hiểu lầm khác là cho rằng phiếu lý lịch tư pháp luôn ghi nhận toàn bộ tiền án. Điều này chỉ đúng với phiếu số 2, còn phiếu số 1 sẽ không ghi án tích nếu người đó đã được xóa theo đúng quy định.

Việc không phân biệt rõ hai loại phiếu dẫn đến nhiều trường hợp hiểu sai nội dung pháp lý và lo lắng không cần thiết khi nhận kết quả.

Xin lý lịch tư pháp khi đã từng có án tích không phải là thủ tục bị hạn chế, mà là quyền hợp pháp của công dân nếu đáp ứng đúng điều kiện luật định. Việc hiểu rõ khái niệm án tích, phân biệt đúng phiếu số 1 và số 2, cũng như nắm chắc quy định về xóa án tích sẽ giúp người yêu cầu tránh lo lắng không cần thiết và thực hiện thủ tục một cách chính xác, hiệu quả. Trong các trường hợp thông tin pháp lý phức tạp, việc chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và tham khảo hướng dẫn chuyên sâu sẽ giúp quá trình xin cấp lý lịch tư pháp diễn ra thuận lợi và đúng quy định.