Xin lý lịch tư pháp cho người đang ở nước ngoài

Người Việt Nam đang sinh sống, học tập hoặc làm việc ở nước ngoài thường gặp khó khăn khi được yêu cầu nộp lý lịch tư pháp cho các thủ tục như xin visa, định cư, lao động, kết hôn hoặc bổ sung hồ sơ pháp lý.

Xem nhanh

Nhiều người lo lắng không thể về Việt Nam để làm thủ tục, không biết có được ủy quyền hay nộp online hay không, và phiếu lý lịch tư pháp xin từ xa có được chấp nhận hay không. Bài viết này phân tích đầy đủ căn cứ pháp luật hiện hành, hướng dẫn chi tiết cách xin lý lịch tư pháp khi đang ở nước ngoài, các loại hồ sơ cần chuẩn bị, nơi nộp đúng thẩm quyền, thời gian xử lý thực tế và những rủi ro thường gặp cần tránh.

Trường hợp nào đang ở nước ngoài vẫn cần lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp là giấy tờ pháp lý quan trọng nhằm xác nhận tình trạng án tích và việc bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp theo bản án, quyết định có hiệu lực của tòa án. Trên thực tế, người đang ở nước ngoài vẫn có thể bị yêu cầu nộp lý lịch tư pháp trong nhiều trường hợp khác nhau.

Các mục đích phổ biến bao gồm xin visa dài hạn, định cư, du học, lao động có thời hạn, kết hôn với người nước ngoài hoặc bổ sung hồ sơ xin quốc tịch. Ngoài ra, một số cơ quan, tổ chức nước ngoài còn yêu cầu lý lịch tư pháp khi ký hợp đồng lao động, tham gia các chương trình học bổng hoặc hoạt động có yếu tố pháp lý nhạy cảm.

Theo quy định của Luật lý lịch tư pháp, công dân Việt Nam dù đang cư trú trong hay ngoài nước vẫn thuộc đối tượng được cấp phiếu lý lịch tư pháp nếu có yêu cầu hợp lệ. Do đó, việc đang ở nước ngoài không làm mất quyền xin cấp phiếu, nhưng cách thức thực hiện sẽ có những điểm khác so với người đang cư trú trong nước.

Có thể xin lý lịch tư pháp khi không về Việt Nam?

Đây là thắc mắc lớn nhất của người đang sinh sống ở nước ngoài. Căn cứ pháp lý hiện hành cho phép người yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp được thực hiện thông qua hình thức ủy quyền hoặc nộp hồ sơ từ xa trong một số trường hợp nhất định.

Luật lý lịch tư pháp quy định người yêu cầu có thể ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục xin cấp phiếu lý lịch tư pháp số 1. Riêng đối với phiếu lý lịch tư pháp số 2, pháp luật không cho phép ủy quyền, trừ trường hợp cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được cấp phiếu.

Như vậy, người đang ở nước ngoài hoàn toàn có thể xin lý lịch tư pháp mà không cần về Việt Nam nếu đáp ứng các điều kiện về loại phiếu và hình thức nộp hồ sơ. Tuy nhiên, cần xác định rõ cơ quan nước ngoài yêu cầu phiếu số mấy để tránh nộp sai, dẫn đến mất thời gian và chi phí.

Trường hợp bắt buộc phải về Việt Nam thường chỉ phát sinh khi hồ sơ không đủ điều kiện ủy quyền, thông tin cư trú không xác minh được hoặc có yêu cầu đối chiếu trực tiếp từ cơ quan cấp phiếu.

Hồ sơ xin lý lịch tư pháp khi đang ở nước ngoài

Chuẩn bị hồ sơ đúng và đầy đủ là yếu tố quyết định thời gian xử lý nhanh hay chậm. Đối với người đang ở nước ngoài, hồ sơ thường phức tạp hơn do liên quan đến giấy tờ lập tại nước ngoài.

Thành phần hồ sơ cơ bản bao gồm

Tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp theo mẫu
Bản sao hộ chiếu hoặc căn cước công dân còn giá trị
Giấy tờ chứng minh nơi cư trú trước khi xuất cảnh
Giấy ủy quyền hợp lệ nếu nhờ người khác nộp hồ sơ

Giấy ủy quyền cần được lập tại cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài hoặc được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật sở tại và hợp pháp hóa lãnh sự nếu cần thiết. Đây là lỗi khiến nhiều hồ sơ bị trả lại do giấy ủy quyền không đúng hình thức pháp lý.

Ngoài ra, người nộp hồ sơ cần lưu ý thống nhất thông tin nhân thân, thời gian cư trú và thông tin xuất nhập cảnh để tránh sai lệch với dữ liệu quản lý dân cư.

Nộp hồ sơ xin lý lịch tư pháp ở đâu, thời gian xử lý

Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ là yếu tố quan trọng giúp rút ngắn thời gian giải quyết. Theo quy định, người đang ở nước ngoài có thể nộp hồ sơ tại Sở Tư pháp nơi cư trú trước khi xuất cảnh hoặc tại Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia trong một số trường hợp.

Thời gian giải quyết theo luật là không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trên thực tế, đối với hồ sơ từ nước ngoài, thời gian có thể kéo dài hơn do cần xác minh thông tin cư trú, án tích và đối chiếu dữ liệu.

Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ và thông tin rõ ràng, thời gian trả kết quả thường dao động từ 15 đến 20 ngày. Trường hợp cần xác minh nhiều nơi cư trú hoặc có tiền án, thời gian có thể kéo dài hơn.

Trình tự thực hiện trên Dịch vụ công

Bước 1: Người có yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp (sau đây gọi tắt là Người yêu cầu) đăng nhập bằng tài khoản định danh mức độ 2 trên cổng dịch vụ công hoặc Ứng dụng định danh quốc gia; chọn Cấp Phiếu Lý lịch tư pháp tại Nhóm dịch vụ Thủ tục hành chính và làm theo hướng dẫn.
Bước 2: Người yêu cầu kê khai chính xác, đầy đủ, trung thực các nội dung trong mẫu tờ khai cấp Phiếu Lý lịch tư pháp điện tử tương tác.
Bước 3: Người yêu cầu chọn “Thông tin về thủ tục hành chính” và “Thông tin trả kết quả”.
Bước 4: Người yêu cầu xác nhận thông tin hồ sơ, chọn loại đối tượng nộp phí và cam đoan lời khai trước khi gửi yêu cầu.
Bước 5: Cổng dịch vụ công, Ứng dụng định danh quốc gia thông báo mã số hồ sơ, ngày hẹn trả kết quả và hướng dẫn nộp lệ phí cấp Phiếu Lý lịch tư pháp qua tin nhắn điện thoại hoặc địa chỉ thư điện tử hoặc thông báo trên Ứng dụng định danh quốc gia để người có yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp nộp tiền lệ phí qua tiện ích thanh toán được tích hợp trên Cổng dịch vụ công, Ứng dụng định danh quốc gia.
Bước 6: Người yêu cầu theo dõi tình trạng giải quyết hồ sơ trên Cổng dịch vụ công, Ứng dụng định danh quốc gia tại mục Cấp Phiếu Lý lịch tư pháp.

Quy trình thực hiện nộp hồ sơ trên Dịch vụ công

Hình thức nộp	Thời hạn giải quyết	Mô tả
Trực tiếp	10 Ngày	Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Trường hợp người được cấp Phiếu Lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, trường hợp người nước ngoài, trường hợp phải xác minh về điều kiện đương nhiên xóa án tích thì thời hạn không quá 15 ngày.
Trực tuyến	10 Ngày	Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Trường hợp người được cấp Phiếu Lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, trường hợp người nước ngoài, trường hợp phải xác minh về điều kiện đương nhiên xóa án tích thì thời hạn không quá 15 ngày.
Dịch vụ bưu chính	10 Ngày	Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Trường hợp người được cấp Phiếu Lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, trường hợp người nước ngoài, trường hợp phải xác minh về điều kiện đương nhiên xóa án tích thì thời hạn không quá 15 ngày.

Lưu ý khi xin lý lịch tư pháp từ nước ngoài

Người đang ở nước ngoài thường gặp các rủi ro phổ biến như hồ sơ bị trả lại do sai mẫu giấy ủy quyền, thông tin cư trú không khớp hoặc không xác định được nơi nộp hồ sơ đúng thẩm quyền.

Một số trường hợp khai không đầy đủ thời gian cư trú tại Việt Nam hoặc không thống nhất giữa hộ chiếu, căn cước công dân và dữ liệu dân cư điện tử dẫn đến việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung nhiều lần.

Để hạn chế rủi ro, người nộp hồ sơ nên kiểm tra kỹ thông tin trước khi gửi, xác định rõ loại phiếu cần xin và tham khảo hướng dẫn chi tiết tại bài lý lịch tư pháp là gì để hiểu rõ bản chất và giá trị pháp lý của loại giấy tờ này.

Xin lý lịch tư pháp cho người đang ở nước ngoài là thủ tục hoàn toàn có thể thực hiện nếu nắm rõ căn cứ pháp luật, chuẩn bị đúng hồ sơ và xác định chính xác thẩm quyền nộp. Việc hiểu rõ quy định về ủy quyền, loại phiếu cần xin và các rủi ro thường gặp sẽ giúp người yêu cầu tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh phát sinh vướng mắc không cần thiết. Trong các trường hợp hồ sơ phức tạp, việc tham khảo hướng dẫn chuyên sâu hoặc sử dụng dịch vụ hỗ trợ phù hợp sẽ giúp quá trình xin cấp lý lịch tư pháp diễn ra thuận lợi và đúng quy định pháp luật.