Cuối năm 2023, gia đình tôi xảy ra biến cố lớn khi anh rể anh bất ngờ bị đột quỵ và qua đời, để lại vợ cùng hai con nhỏ, một bé 4 tuổi và một bé mới hơn 2 tuổi.
Chị gái tôi làm nội trợ, không còn nguồn thu nhập, cha mẹ chúng tôi đã già, lại ở xa nên chị đưa hai con sang ở cùng tôi. Mọi khoản chi tiêu đều do tôi gánh vác, bố mẹ thi thoảng cho 1,2 triệu đồng từ nguồn lương hưu.
Xin hỏi, chị gái đã trưởng thành nhưng không có thu nhập, không có khả năng tự bảo đảm cuộc sống có được coi là đối tượng phụ thuộc theo quy định pháp luật thuế? Tôi có được đăng ký cả 3 mẹ con làm người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân không?
Việc chứng minh tình trạng không có thu nhập, nghĩa vụ nuôi dưỡng cần những giấy tờ gì?
Trường hợp chị gái sau này đi làm, phát sinh thu nhập thì việc đăng ký người phụ thuộc có phải điều chỉnh lại thế nào? Xin được cảm ơn.
Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 79/2022/TT-BTC, Thông tư 92/2015/TT-BTC và các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức giảm trừ gia cảnh, người phụ thuộc để giảm trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là cá nhân mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng trực tiếp và phải đáp ứng các điều kiện về quan hệ nhân thân, độ tuổi lao động, mức thu nhập và tình trạng không nơi nương tựa.
Từ ngày 1/1/2026, mức giảm trừ gia cảnh với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) và mức giảm trừ với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, đối với cháu ruột ngoài độ tuổi lao động (trẻ em), pháp luật cho phép đăng ký là người phụ thuộc nếu các cháu không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân không quá 1 triệu đồng/tháng và đang do người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng. Trường hợp người nộp thuế đang trực tiếp chăm sóc hai cháu nhỏ 4 tuổi và 2 tuổi, toàn bộ chi phí sinh hoạt do người nộp thuế chi trả thì hai cháu đủ điều kiện để được đăng ký là người phụ thuộc khi quyết toán thuế TNCN.
Đối với chị gái của người nộp thuế, mặc dù hiện không có việc làm và phụ thuộc về kinh tế, nhưng theo quy định, anh/chị/em ruột trong độ tuổi lao động chỉ được coi là người phụ thuộc khi bị khuyết tật hoặc mất khả năng lao động và không có thu nhập hoặc thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng. Việc chỉ thất nghiệp hoặc khó khăn tài chính không phải là căn cứ pháp lý để đăng ký, do đó trong trường hợp này người nộp thuế không thể đăng ký chị gái là người phụ thuộc.
Về hồ sơ chứng minh, căn cứ điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi tại Thông tư 79/2022/TT-BTC), người nộp thuế cần chuẩn bị: bản chụp căn cước công dân hoặc giấy khai sinh của người phụ thuộc; giấy tờ xác định trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định; giấy tờ chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng (nếu có); giấy xác nhận thông tin về cư trú hoặc thông báo số định danh cá nhân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; và bản tự khai theo mẫu 07/XN-NPT-TNCN ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC có xác nhận của UBND cấp xã về việc người phụ thuộc đang sống cùng hoặc không có ai nuôi dưỡng.
Trường hợp sau này một trong hai cháu phát sinh thu nhập vượt 1 triệu đồng/tháng, người nộp thuế phải điều chỉnh giảm người phụ thuộc kể từ thời điểm có thu nhập. Nếu chị gái về sau được xác nhận khuyết tật hoặc mất khả năng lao động theo hồ sơ y tế hợp lệ thì mới có cơ sở để xem xét đăng ký bổ sung.
Như vậy, theo quy định hiện hành, người nộp thuế được tính giảm trừ cho 02 người phụ thuộc là hai cháu ruột; còn chị gái chưa đáp ứng điều kiện pháp luật để được tính là người phụ thuộc khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân. Việc hưởng giảm trừ chỉ được chấp thuận khi người nộp thuế chuẩn bị đầy đủ hồ sơ hợp lệ theo đúng quy định.
Theo vnexpress
